Müzik ve Dans
Müzik ve dans Kore halkı için 3
krallık devrinden başlayan süreç
boyunca daha çok bir dinsel tapınma
aracı olarak kullanılmıştır.
3 Krallık dönemi 30'dan fazla
müzik aletinin kullanıldığı bir
dönemdir. Bunların en önemlilerinden
biri o zamanlar Çin'de bulunan Jin
Hanedanlığında kullanılan yedi
çengelli zither'e alternatif olarak
yapılan ve Koguryo Hanedanlığından
Wang San-Ak tarafından yapılan
Hyeonhakgeum ( Siyah Uzun
Zither)'dur. Bir diğeri ise 42-562
yılları arasında Gaya hanedanlığında
kullanılan ve daha sonra Ureuk
tarafından Şilla hanedanlığında
kullanılan 12 telli gayageum (Gaya
Zither'i)'dur. Günümüz Kore'sinde
hala kullanılmaktadır.
Koryo hanedanlığının müzik
kültürü ise kuruluşundan sonra bir
süre Şilla'nın devamı olarak sürdü
fakat zamanla bunu çeşitlendirdiler.
Bu hanedanlıkta zamanla 3 farklı
müzik kültürü oluştu. Bunlardan ilki
Çinde bulunan Tang Hanedanlığı
müziği anlamına gelen Goryeo-Dangak,
köy müziği olan Hyangak ve saray
müziği olan Akk. Çosan
Hanedanlığından kalan Koryo'nun da
kullandığı bazı müzikler günümüz
Kore seremonilerinde hala atalarına
olan saygının bir simgesi olarak
kullanılmaktadır.
Müzikte olduğu gibi Koryo
hanedanlığı geleneksel dansını da 3
krallık döneminden almıştır. Bununla
birlikte özellikle Çin'de bulunan So
ng Hanedanlığından da aldığı birçok
dini ve saray halkına hitap eden
dansı da bu kültüre eklemiştir.
Çosan hanedanlığı sırasında,
müzik özellikle dini törenlerde
önemli bir yer tutmuştur. Bu
doğrultuda konusu müzik olan iki
bölüm kurulmuş ve müzik metinlerinin
bir düzene koyulması için çalışmalar
yapılmıştır.
Tüm bunların doğrultusunda 1493
yılında müziğin kanunu olarak
adlandırılan Akhakvebım yazıldı. Bu
kitapta sarayda çalınacak müzik üçe
ayrılıyordu: tören müziği, Çin
müziği ve halk şarkıları. Özellikle
Kral Second döneminde birçok çalgı
geliştirildi. Saray müziğinin yanı
sıra din dışı, geleneksel müzikler;
dangak ve hyangak'ta varlılarını
sürdürdü.
Hak dansları arasında yer alan
çiftçi dansı, şaman dansı, keşiş
dansı , özellikle Sandaenori olarak
bilinen maskeli dans ve kukla dansı
Çosan hanedanlığının ileri
dönemlerinde halk tarafından çok
sevildi.
Müziği, dansı ve öyküyü bir
araya getiren maskeli dans,
şamanistik öğelerde içerdiğinden
halkın her kesimi tarafından ilgiyle
karşınanıyordu. Ayrıca sahnede
zengin kısmın alay konusu olarak
alınması halkın buna olan ilgisini
biraz daha artırıyordu. Kore'nin
geleneksel halk danslarında,
Konfiçyus ve Budacı etkiler oldukça
ön plandadır. Konfiçyus etkisi
baskıcı bir eğilim gösterir. Budacı
etkilerin ise saray ve şaman
danslarında görüldüğü üzere daha
ılımlı bir hava vardır.
Bu geleneksel dansların büyük
bir bölümü Japonların sömürge
yönetimi esnasında, 1960 ve 1970'li
yıllarda hızlı sanayileşme ve
kentleşme sürecinde unutulmuştur.
1980'li yıllarda ise halk bu eski
gelenekleri canlandırmak için birçok
çalışma yapmaya başlamıştır.
Yaklaşık 56 tane olan bu eski saray
danslarından günümüzde sadece birkaç
tanesi bilinmektedir.
Bu canlandırmayı desteklemek
için devlette bir takım çalışmalar
yapmıştır. Bu danslardan Şilla
döneminden, Cheoyongmu (maske
dansı), Koryo döneminden Hakmu (
turna kuşu dansı), Çosan döneminden,
Chunaegjeon (Baharda öten bülbül
dansı) varlıklarını devam
ettirebilmek için devlet tarfından "
Dokunulmaz Kültürel Miras" olarak
adlandırılmış ve bunu günümüze
taşıyan sanatçılara da geleneksel
sanatlar ve el sanatı ustalarına
verilen en önemli ödül olan
"insanlığın kültürel değerleri"
unvanı verilmiştir.
Modern dansın ülkede
gelişiminin ilk adımları ise Japon
sömürge yönetimi esnasında da bu
çalışmaları yapan Jo Taek-Won ve
Choe Seung-Hi tarafından atılmıştır.
Bağımsız Kore'nin kurulmasından
sonra kurulan Seul Bale Topluluğu
(1950) bale ve modern dans
sergileyen ilk topluluk oldu.
Kore batı müziğiyle ilk olarak
1893 yılında Hıristiyan ilahisiyle
tanıştı ve bu 1904 yılından itibaren
okullarda öğretilmeye başlandı. Daha
sonraları ise batı melodileriyle
söylenen Changga ( Çanga) ülkenin
her yanına yayıldı.
Kore'nin bağımsızlığına
kavuştuktan sonra kurulan ilk batı
tarzındaki orkestra Kore Filarmoni
Orkestrası Derneği oldu. Günümüz
Kore'sinde Seul ve diğer illerde
yaklaşık 30 orkestra vardır. Bu
müzik gelişimi Koreli müzisyenlerin
de dünyada birçok yerde adlarını
duyurabilmelerini sağlamıştır.
Bunlar arasında en çok dikkati
çekenler Chung üçlüsü, şef piyanist
Chung Myung-Whun, viyolonsel
sanatçısı Chung Myun-Wha , ve
kemancı Chung Kyung-Wha'dır.
Şarkıcılar arasında ise
sopranolar Jo Su-Mi, Shin young-Ok
ve ong Hye-Gyong uluslar arası müzik
dünyasında önemli yer edinmişler,
New York'taki Metropolitan
Operasında baş rollerde oynamışlar
ve dünyaca ünlü müzik şirketleri
tarafından plakları yapılmıştır.
Kore'nin geleneksel müzik ve
sanatını korumak ve geliştirmek için
1951 yılında Kore Geleneksel Sahne
Sanatları Merkezi kuruldu ve 1993
yılında Seul Güzel Sanatlar
Merkezinde kurulan Kore Ulusan
Sanatlar Enstitüsü Müzik Okulu ise
de batı biçimi bir konservatuar
olarak eğitim vermeye başlamıştır.
|
Geleneksel
Danslardan Örnek
Resimler |
|